Inzicht in het crematieproces en de kosten

Een overlijden brengt naast verdriet ook een stroom aan praktische beslissingen met zich mee. Steeds meer mensen kiezen in Nederland voor crematie, maar lang niet iedereen weet wat daar concreet bij komt kijken. Inzicht in het crematieproces en in de opbouw van de kosten kan helpen om rustiger en bewuster keuzes te maken, zowel vooraf als op het moment dat een uitvaart geregeld moet worden.

Wat houdt het crematieproces precies in?

Het crematieproces begint al voordat de overledene de oven in gaat. Na het overlijden wordt het lichaam meestal opgebaard, thuis of in een rouwcentrum. Er vindt een formele identificatie plaats en de benodigde documenten worden gecontroleerd. Op de dag van de uitvaart wordt de kist naar het crematorium gebracht, waar vaak eerst een afscheidsplechtigheid in een aula of ceremonieruimte plaatsvindt. Pas na deze bijeenkomst wordt de kist naar de technische ruimte van het crematorium gereden.

De daadwerkelijke crematie vindt plaats in een speciale oven die doorgaans tussen de 850 en 1.100 graden Celsius wordt verhit. De crematie duurt gemiddeld anderhalf tot twee uur, afhankelijk van onder andere het materiaal van de kist en het lichaam zelf. Na afloop blijven botresten en eventueel metalen onderdelen over, zoals schroeven uit de kist of sieraden die niet verwijderd zijn. Metalen worden apart afgevoerd en de botresten worden in een speciale vermaler tot fijne as verwerkt. De as wordt daarna in een asbus gedaan en zorgvuldig gelabeld, zodat er geen verwisseling kan ontstaan.

Welke voorbereidingen zijn nodig voor een crematie?

De voorbereidingen voor een crematie beginnen idealiter al bij leven, bijvoorbeeld door wensen vast te leggen in een wilsverklaring of uitvaartcodicil. Vaak worden keuzes echter pas na het overlijden gemaakt, in overleg tussen nabestaanden en een uitvaartverzorger. Belangrijke onderwerpen zijn dan de keuze voor crematie in plaats van begrafenis, de locatie van het crematorium, de gewenste datum en het tijdstip van de plechtigheid, en de vraag of er rouwbezoek of condoleancemomenten worden georganiseerd.

Daarnaast zijn er veel inhoudelijke keuzes rond de afscheidsdienst. Nabestaanden beslissen over muziek, sprekers, rituelen, foto’s of video, en eventuele religieuze of levensbeschouwelijke elementen. Ook praktische zaken spelen een rol: de keuze van de kist, wel of geen dragers, rouwbloemen, vervoersmiddelen en drukwerk zoals rouwkaarten en liturgie. Steeds vaker wordt ook gekeken naar de mogelijkheid van een livestream of opname, zodat mensen op afstand kunnen meekijken. Al deze beslissingen dragen bij aan de sfeer van het afscheid én aan de uiteindelijke kosten.

Wat zijn de gemiddelde kosten van een crematie?

De kosten van een crematie in Nederland kunnen sterk uiteenlopen. In grote lijnen bestaan ze uit de basisverzorging van de overledene, de kist, het crematoriumtarief, het gebruik van aula en koffiekamer, catering, bloemen, rouwdrukwerk en eventueel extra diensten zoals livestream, extra rouwbezoek of een luxere kist. Een eenvoudige crematie zonder plechtigheid begint vaak rond €1.500 tot €2.500. Een crematie met dienst, koffietafel en enkele extra’s loopt al gauw op tot ongeveer €3.500 tot €7.000, afhankelijk van de gemaakte keuzes. Onderstaande tabel geeft een globale indruk van veelvoorkomende pakketten bij enkele bekende landelijke uitvaartorganisaties; de bedragen zijn indicatief en kunnen per regio en moment verschillen.

Prijzen, tarieven of kostenramingen in dit artikel zijn gebaseerd op de laatst beschikbare informatie, maar kunnen in de loop van de tijd veranderen. Doe altijd zelf aanvullend onderzoek voordat u financiële beslissingen neemt.

Wat gebeurt er na de crematie met de as?

Na de crematie wordt de as in een verzegelde asbus bewaard. Volgens de Nederlandse wet geldt een wettelijke bewaartermijn van dertig dagen, waarin de as in het crematorium blijft. Deze periode is bedoeld om nabestaanden de tijd te geven goed na te denken over wat zij met de as willen doen en om eventuele juridische of administratieve vragen af te ronden. Na die termijn kunnen familieleden de as ophalen of laten overbrengen naar een andere locatie.

Er zijn in Nederland veel mogelijkheden voor de as. Een deel van de nabestaanden kiest ervoor de as uit te strooien op een strooiveld van het crematorium, in een herdenkingsbos of op zee. Anderen laten de as bijzetten in een urnenmuur (columbarium) of begraven de urn op een begraafplaats. Ook het bewaren van een urn thuis, het verdelen van de as over meerdere kleine urnen of gedenksieraden, of het verwerken van een klein deel in een kunstwerk komt regelmatig voor. Voor het verstrooien van as buiten officiële strooivelden is toestemming van de grondeigenaar nodig, en soms ook van de gemeente; niet overal mag zomaar worden verstrooid.

Een goed begrip van het crematieproces, de noodzakelijke voorbereidingen, de bestemmingen van de as en de mogelijke kosten helpt nabestaanden om keuzes te maken die passen bij de overledene en bij henzelf. Door wensen zo vroeg mogelijk te bespreken en vast te leggen, ontstaat meer duidelijkheid en wordt de druk op het moment van afscheid iets verlicht, zowel emotioneel als financieel.